GABA en GLUTAMAAT
Veel mensen ervaren klachten als onrust, prikkelbaarheid, slaapproblemen, vermoeidheid, angst of overprikkeling. Deze klachten kunnen te maken hebben met een disbalans in twee belangrijke stofjes in je hersenen: glutamaat en GABA. In dit verslag lees je wat deze stoffen doen, waarom ze uit balans raken, en wat jij kunt doen om ze weer in evenwicht te brengen.
Wat is glutamaat?
Glutamaat is een stimulerende neurotransmitter. Dat betekent dat het zenuwcellen activeert. Je hebt het nodig om:te kunnen denken en leren, te onthouden, alert te zijn, snel te reageren
Maar: te veel glutamaat maakt je overprikkeld. Dan worden je hersencellen overactief en ontstaat er stress in je zenuwstelsel.
Wat is GABA?
GABA is het tegenovergestelde van glutamaat. Het is een kalmerende neurotransmitter. GABA: helpt je ontspannen, zorgt voor rust in je hoofd, bevordert slaap, helpt bij concentratie
Je kunt GABA zien als de rem in je hersenen, en glutamaat als het gaspedaal. Voor een goede balans heb je beide nodig.
Wat gebeurt er bij disbalans?
Als er te veel glutamaat is en te weinig GABA, kun je last krijgen van: zenuwachtigheid, angst, slaapproblemen
hoofdpijn of migraine, spierpijn (bijv. bij fibromyalgie), overgevoeligheid voor geluid, licht, drukte, darmproblemen (obstipatie, PDS), onrust bij ADHD of autisme
Waardoor raakt de balans verstoord?
Voeding met veel vrije glutamaat (bijv. E621 / smaakversterkers)
- Stress of trauma
- Te weinig ontspanning of slaap
- Darmproblemen of een verstoorde darmflora
- Tekort aan voedingsstoffen (zoals B6, magnesium, zink)
- Chronische ontsteking of infectie
Wat kun je doen?
Stapsgewijze interventie – jouw behandelroute
Week 1–2: Stressherstel & eliminatie
- Verwijder glutamaatbronnen (voeding, smaakversterkers)
- Start met stressverlagende leefstijlinterventies, vermijd veel stress prikkels en zoek meer rust op, grounding. Wandelen en ademhaling.
- Begin met zachte suppletie (theanine, saffraan, magnesium, kruiden)
- Vermijd producten met hoog histamine
Week 2–4: Opbouw GABA & darmherstel
- Ondersteun GAD (B6, zink, taurine)
- Start met probiotica indien mogelijk (Rhamnosus, Bifido)
- Versterk slaap (glycine, GABA, ashwagandha)
- Pas de voeding aan
- Werk op pathogenen
Week 4-8: Methylatie & lever
- Werk aan detox via voeding, bitterstoffen, glutathion en kruiden
- Ondersteun methylatie met folaat/B12/TMG
- Ondersteun GAD-enzymen (P5P, magnesium, zink
- Stabileer de bloedsuikerspiegel (voeding, berberine, chroom)
Week 8 tot 12 balans
- Doorgaan met tips en persoonlijke tips
- Natest
Glutamaat
Is een neurotransmitter die stress en antibeloning veroorzaakt, en dat uit zich in onrust, negatieve emoties, angsten of spanningen in het lichaam. Deze stof komt vrij een tijdje nadat het beloningsmechanisme is geactiveerd door eten van chocolade, roken, en ander troostvoedsel of verslaving maar ook na emotionele stress of na een zware werkdag. Maar ook als je flink suiker hebt gehad dan zal het hormoon insuline de suikers moeten gaan verwerken en dat kan een te sterke daling van de bloedsuiker geven en dan wordt onmiddellijk glutamaat verhoogd dat geeft gemoedswisselingen en je voelt je minder fijn. (Hypoglycemie is een typische glutamaatprobleem) Meestal gebeurt dat 1 a 2 uur daarna. Toename hiervan wisselt door resistantie van het endorfinesysteem. Endofine komt vrij als je gluten, melk, soja producten eet. Dit kan je beter mijden als je veel stress hebt.
Hierdoor krijg je klachten als
| Toename allergieën
Toename astma Hartaandoeningen Slechte detox Veel onrust en piekeren Slecht slapen Chronische moeheid depressie |
Onrustig
Snel boos en prikkels Gemoedswisselingen Snel overprikkeld Afsluiten voor buitenwereld Moeite met veranderen Dingen/ trauma’s en gebeurtenissen moeilijk loslaten Ontladingsgedrag als woede, onredelijkheid |
Teveel aan glutamaat geeft dus stress en negatieve emoties. Kinderen worden vaak agressief, druk, opstandig en onredelijk, volwassenen worden meer lusteloos, geërgerd, moe en onrustig. Helaas wordt ook het immuunsysteem ontregelt en bevorderd de toename van allergieën. Dit moet de GABA weer verminderen, maar ga die is vaak uitgeput na verloop van tijd of wordt onvoldoende aangemaakt
Verlagen van Glutamaat
- Geen endorfine voeding eten geen gluten A1 melkproducten, soja, spinazie en paddestoel. (A2 melk wordt vaak wel verdragen) spelt gaat vaak na een tijdje wel omdat hier minste schadelijke gliadines inzitten
- Neem Kaempferol fitvitamines.nl (zit veel in saffraan ook en dan neem je 30mg
- Neem glidkruid, dat kan in tinctuur of via capsules 2 ml 3x daags of 300-500mg 2 a 3 x pd
- Neem theanine dat zijn tabletten OF saffraan nemen (sommige mensen werkt l theanine niet goed genoeg, tussen 200 en 400mg(dopamine gevoeligheid laag starten)
- Neem magnesium liefste malaat of bisglycinaat 300 tot 400 mg (malaat kan ook, die door de hersenbarriere kan is Magnesium L-Threonaat Poeder 100 gram – Nova Vitae
- Apigenine verbeterd (let op kan je wel eerst heftige dromen krijgen) zit in kamille, bleekselderij, maar kun je ook als supplement nemen
- Vermijd bestrijdingsmiddelen vooral de glyfosaat kan zeer hoge glutamaat waarde geven in de hippocampus
- Geen cafeïne producten (verhoogd de histamine en glutamaat in de hypothalamus. Het verhoogd ook serotonine en dopamine en dus verslavend, reageer je sterk op koffie dan heb je een glutamaat dominantie
- Geen alcohol, het verminderd wel even de glutamaat, dus heb je behoefte hieraan,weet je dat je dus een glutamaat dominantie hebt. Het is van korte duur want het zorgt voor snelle resistantie van GABA en insuline met als gevolg dat de glutamaat weer toeneemt en de dopamine minder goed gaat werken
- Slaap genoeg, optijd naar bed en geen alcohol, ook al voelt het ontspannen het zal een zeer onstabiele suikerspiegel geven in de nacht en insuline problemen zal een opstapeling van lactaat en glutamaat geven en daar slaap je veel lichter door en wordt je vaak wakker
- Gaba en melatonine nemen voor het slapen gaan kan de glutamaat verlagen. Melatonine is geen inslaap hormoon maar bereid je voor de GABA laat je inslapen. De droom / REM slaap dat regelt een andere neurotransmitter de acetylcholine en dit stimuleert de endorfine. Je kan ook 25 mg apigenine nemen voor slapen gaan (supplement of kamille thee)
- Voorzichtig met nemen van melatonine want deze kan het POMC-gen verminderen dat zorgt dat je overdag lustloos bent en minder dopamine aanmaken. Een uur voor slapen gaan kun je beter banaan of ananas nemen. Banaan verhoogd de melatonine 260% en ananas 180%
- Taurine extra beschermt tegen overschot aan glutamaat
- Insuline die verhoogd is dus suikerspiegelschommelingen of erger diabetes hebben een activer glutamaattransport. Dus weg met snelle koolhydraten
- Te weinib insuline zoals diabetes type 1 leidt tot opstapeling van glutamaat in de synaptische spleet en verhoogd risico op neuronale schade
- Histamine en allergieen versterken glutamaat en remt de GABA Histamine is net als glutamaat een stimulerende neurotransmitter en histamine verhooogd de afgifte glutamaat maar glutamaat activeert weer mestcellen en er komt histamine vrij. Hierdoor is er minder GABA beschikbaar omdat dit wordt verbruikt maar ook omdat histamine aanmaak van GABA remt. Histamine remmend dieet is dan belangrijk. Supplementen die kunnen helpen is DAO, vitamine C, quercetine, B6, zink, magnesium, SAMe
- Laag en goed: markeel, zalm. Kabeljauw, zwarte bessen, kamille, citroenmelisse
Glutamaatrijke Voedingsmiddelen. Wanneer je erg gevoelig bent kan de glutamaat rijke voeding de neurotransmitters glutamaat beinvloeden. (Hier hoef je in eerste instantie niet naar te kijken)
| Groenten:
– Tomaten (vers): 200 – 250 mg glutaminezuur per 100g – Spinazie: 150 – 200 mg glutaminezuur per 100g – Broccoli: 150 mg glutaminezuur per 100g – Zeewier (nori/kelp): 250 – 350 mg glutaminezuur per 100g – Champignons: 180 – 300 mg glutaminezuur per 100g Peulvruchten: – Sojabonen: 6.000 – 7.000 mg glutaminezuur per 100g – Linzen: 2.000 – 2.400 mg glutaminezuur per 100g – Kikkererwten: 2.000 mg glutaminezuur per 100g – Zwarte bonen: 2.300 mg glutaminezuur per 100g – Split erwten: 2.400 – 2.600 mg glutaminezuur per 100g Noten en zaden: – Pompoenpitten: 3.500 – 4.000 mg glutaminezuur per 100g – Hennepzaden: 4.500 – 5.000 mg glutaminezuur per 100g – Amandelen: 2.200 – 2.400 mg glutaminezuur per 100g – Zonnebloempitten: 3.300 – 3.800 mg glutaminezuur per 100g – Cashewnoten: 2.100 mg glutaminezuur per 100g – Walnoten: 1.500 mg glutaminezuur per 100g |
Magnesiumglutamaat
Alles gemout (moutstroop) Maltodextrine E621 en E624 en E622 Natriumglutamaat Natuurlijke smaakstoffen Walnoten Sardientjes Kombu (bizar hoog) Shitakie bizar hoog Proteine dranken Xanthaan gom (en andere Vetsin/ glutamaat/ smaakversterkers Umani Vissaus Smool flavers Gedroogde ham |
Verder oppassen met
- parmezaanse kaas en oude kazen, marmite, sojaproteine en proteine shake in algemeen
- Gefermenteerde producten als sojasaus, miso, tempeh en sommige yoghurt soorten
- Zelf getrokken bouillon van rund en vis maar ook bouillonblokjes
- Voedsel waar letterlijk glutamaat inzit die moet je 100% mijden Chips, snacks, instant noedels
- Kant-en-klare soepen en sauzen
- Bouillonblokjes, vleesextracten
- Fastfood en sommige bewerkte vleeswaren
GABA
Gaba is een remmende neurotransmitter die het zenuwstelsel tot rust moet brengen en de spieren in relax toestand moet brengen, het is onze natuurlijke valium.. Het wordt gemaakt uit glutamine doormiddel van taurine, B6 en mangaan.
Wanneer je teveel stress hebt kan het zijn dat je niet voldoende GABA kan aanmaken of dat de receptoren het niet doen waardoor je nooit echt tot een ontspanning komt. Dat geeft klachten. Stresshormoon Cortisol of neurotransmitter Glutamaat is verhoogd en belangrijk om die ook aan te pakken.
Wat zijn symptomen van lage GABA?
| · Snel bang zijn
· Out-of-body gevoelens · Ademhalingsproblemen of kortademigheid · Zweterige handen · Koude handen en voeten · Overmatig zorgen maken · Steeds rekening houden met worst-case scenario’s · Jezelf snel overweldigd voelen · Drukke geest · Hoofdpijn · Dwangmatige handelingen/gedachten · Onverklaarbare gevoelens van stress, paniek en angst · Gevoelens van angst of onheil · Snelle of onregelmatige hartslag · Spierspanning · Moeite met uitschakelen van gedachten · Moeilijk kunnen focussen · Depersonalisatie en gevoelens dat je niet in de werkelijkheid leeft, alsof je jezelf in een film ziet. |
· angst, nervositeit, paniek · onrust, op verkeerde tijden actief (zoals midden in de nacht) · emotionele instabiliteit · concentratieproblemen · snel overprikkeld · gedachten niet kunnen stilzetten · chaotisch, niet kunnen ordenen, geen ritme · onrust, hoge spierspanning, kramp · duizeligheid, · slapeloosheid, piekeren · houterig bewegen, minder vloeiende motoriek, · verergering van darmproblemen harde ontlasting of keutels, vaak boeren, buikpijn, PDS-klachten · traag herstel na verwondingen of lichamelijke activiteit · Te kort kan je zelf een zeur gaan voelen die overal op let en je wilt dat alles in een bepaald structuur moet gaan.
|
HOE IS IEMAND DIE EEN GABA TEKORT GEEFT.
Iemand die een tekort heeft aan GABA, merkt dit in eerste instantie in onrust, stress, angst en irritatie. De slaap wordt steeds vaker gestoord. Iemand wordt prikkelgevoelig en steeds meer geluiden komen binnen. De hersenen worden niet meer UIT gezet. In de nacht kan iemand ook blijven piekeren waardoor de diepe slaap niet gevat kan worden. Je moe en krijgt last van stemmingswisselingen. Ook kan je klachten krijgen zoals hartkloppingen, vage pijnen in je lichaam, darmklachten en veel voedselovergevoeligheden. GABA kun je zien als je rem en zorgt voor een goede beheersing over je gedachte en emoties. Je kunt tot rust komen. Daarnaast zorgt GABA voor stressbeheersing, prikkelverwerking, kalmte, gestructureerdheid, zelfbeheersing, geduld, hard kunnen werken en goed herstelvermogen
Werking van GABA is gekoppeld aan andere stoffen als endorfine en insuline en dat heeft grote gevolgen want die hebben beide een effect op de glucosehuishouding. Enforfine reguleert de insulinegevoeligheid en voorkomt dus insuline resistentie en GABA reguleert de afgifte van insuline. Als de werking van beide minder is krijg je een kat en muis spelletje, van onstabiele bloedsuiker tot het verbranden van te weinig glucose. Weet dat een te laag suikerspiegel zorgt voor 600% meer glutamaat.. Dus houd die suikerspiegel stabiel, door snelle suikers te mijden.
Functies van GABA
- Remt stresshormonen
- Verminderd vorming negatieve gedachte en ervaringen en angsten
- Regelt en hersteld vrijgave insuline en glucagon en eilandjes van langerhans (wordt het in aangemaakt)
- Reguleert inslaapproes
- Verminderd histamine tot 60%, histamine te hoog stimuleert weer de stress door Glutamaat
- Verminderd nadelige effecten die stress geven op het lichaam
- Verminderd auto immuunziekte
- Verdedigt het lichaam tegen virussen, bacteriën en schimmels enz
- Reguleert tijdstip van de puberteit (gaba verlaat het en glutamaat vervroegd het)
- Je zicht wordt bepaald door GABA dan verbeterd het en je gaat slechter zien door glutamaat
- Geeft veiligheid, structuur, verbinding rust en kalmte, zorgzaamheid, stabiel, kritisch, goede organisatie, regels geven rust, empathisch, leven voor geheel en open hart.
- Fyskiek is het een lever detox, fijn en rustgevens voor darmen, begrenst aanmaak glutamaat en voor de longen is het een slijmremmer.
Wanneer je GABA slikt om te ontdekken of dit werkt om meer rust te ervaren kun je ook kiezen eerst voor Ashawaganda (wel een goede en geen goedkope troep) : dat is de voorloper van GABA, dit is een mildere vorm dan de GABA
Positieve en negatieve effecten op GABA Omdat Gaba dus een rem is voor het zenuwstelsel en zorgt dat je tot rust kan komen is het belangrijk bij hoge stress te zorgen dat de GABA ook werkelijk aangemaakt kan worden door het lichaam. Er zijn verschillende dingen waar je zelf aan kan gaan werken om dit te herstellen zoals; drink voorlopig geen alcohol
GABA-rijke Voedingsmiddelen
Voedingsmiddelen met veel GABA:
– Spruitjes: ca. 40 mg GABA per 100g / portie
– Spinazie: ca. 40 – 50 mg GABA per 100g / portie (maar ook veel glutamaat
– Aardappelen: 20 – 30 mg GABA per 100g / portie
– Zilvervliesrijst (gekiemd): tot 60 mg GABA per 100g / portie
– Tomaten: 10 – 20 mg GABA per 100g / portie (maar ook veel glutamaat)
– Groene thee (matcha): ca. 5 – 15 mg per kop GABA per 100g / portie maar ook cafeïne wat weer stress bevorderd.
– Gefermenteerde voedingsmiddelen: zoals kimchi, natto, kefir – sterk variabel GABA per 100g / portie maar bevat ook weer veel glutamaat
– Zoete aardappel: ca. 25 mg GABA per 100g / portie
Wat kun je doen voor GABA maar neem de GLUTAMAAT en CORTISOL ook mee
- Zet in: molybdeen, taurine, B6 en mangaan
- Laat cafeïne uit je voeding geheel weg, deze verhoogd de stress alleen maar, dus laat weg koffie, zwarte-witte-groene-witte thee weg. Ook ijsthee, cola, energiedranken. GEEN CHOCOLADE
- Zorg dat je met chronische stress aan de gang gaat door meditatie te doen en je leven eens goed onder de loep te nemen, genoeg te slapen, minder te werken enz (vraag het e-book aan om te leren ontspannen en de emotionele oorzaak te achterhalen.)
- Zorg voor genoeg slaap (minimaal 8 uur) want een tekort zal GABA niet goed doen
- Mijd: voeding met snelle koolhydraten en suiker
- Mijd voeding vol exorfines er in dat is melkeiwitten, gluten, soja, spinazie en champignon
- Zorg dat je veel meditatie doet en je lichaam paar keer per dag even ontspant
- Wandel elke dag 1 uur
- Zorg dat je eet wat bij je past (persoonlijke-voeding.nl
- zorg dat je geen te korten hebt (laat dit nameten bij persoonlijke-voeding.nl
- Zorg dat je veel glutamine binnen krijgt dit is een eiwit (niet te verwarren met glutamaat dat is wat anders en is juist negatief (die geeft stress)
- Zorg dat je elke dag ontspant en leuke dingen doet als lachen, massage, warm bad, yoga, dansen
- Let op je cortisol (stresshormoon, hoe meer stress hoe meer spanning in je lichaam
- Stop met eten van gluten, melkeiwit, soja, spinazie en paddenstoelen en eet je dat toch neem dan het supplement DPP-4 dat is een enzym die de exorfine in dit voedsel en zorgt voor meer stress
- Neem supplement Safraan of met kaempferol erin, deze remt de glutamaat dus dat zal de stress al enorm verminderen. Neem dit in een supplement (mail mij voor link en kortingscode) (kaempferol niet bij antodepressieva nemen) 100 gram kappetjes is 104mg kaempferol, komijn 38,6 mg per 10 gram, kruidnagelpoeder 24 mg per 110 gram, karwij 16 mg per 100 Waar zit Kaempferol in:In kappertjes zit het enorm veel. Het is ook een histamine remmende stof. Product vindt je ook op fitvitamines.nl Die kaempferol heeft positief effect op trauma en zet je in als je trauma hebt, of veel stress door een trauma.
- Herstel het GAB enzym, die zet glutamaat om in GABA maar enzym aanmaak kan te zijn door tekorten zoals: kaempferol, zink, mangaan, koper, magnesium, ijzer, kalium
- gebruik supplement met kruidnagels erin want deze verhogen de gevoeligheid van de GABA receptoren, beste druppels nemen die kun je makkelijk verhogen en verlagen. Kruidnagel zit een stofje caryofyllee
- Alle producten waar glutamaat inzit mijden. E-621 en producten waar aroma opstaat liever mijden.
- Probiotica die werkt is : lactobacillus ramnosus, acidophilus, brevis, helveticus, bifidobacterium longum, infanyis, bifidum, bifidus dentium, streptococcus
- Hypoglycemie (dus suikerspiegelschommelingen is een sluipmoordenaar voor GABA. Het verhoogd afgiste cortisol en adrenalinge de glutamaat stijgt en de beschikbaarheid van GABA daalt ( trillen, paniek, duizelig, moe, snel irritatie, concentratie stoornis
- Mijd de E-621 of te wel glutramaat wat in voeding zit. Alle chips met smaaktje, alle kant en klaar producten die niet bio zijn zoals soepen en sausen en bouillonblokjes end
GLUTAMAAT OMZETTEN NAAR GABA is nodig Taurine, B6 en magnesium, dus erg belangrijk
Wanneer pure GABA supplementen niet werken dan weet je dat de receptoren van GABA overbelast zijn en niets meer doen. Dan is het belangrijk om de glutamaat te remmen. Deze geeft stress en die rem je door je voeding aan te passen, kaempferol te nemen maar ook Glidkruid en theanine. Neem als je toch gluten, melk en soja neemt DPP-4 enzymen, maar liefste mijd je die voorlopig. Neem ook kruidnagel om de receptoren te herstellen
Medicatie die negatief effect kan hebben
Antibiotica
Verstoren darmflora → minder GABA-producerende bacteriën
Sommige (zoals fluoroquinolonen) verhogen glutamaatreceptoractiviteit
Bijwerking: slapeloosheid, angst, tinnitus, neuropathie
Antidepressiva (SSRI’s)
Kunnen indirect GABA verlagen door ontregeling van serotonine-GABA-synergie
Bij langdurig gebruik: GABA-receptor downregulatie
Bijwerkingen: slapeloosheid, verhoogde angst, overprikkeling
Benzodiazepines
Werken in op GABA-A receptor → tijdelijk kalmerend
Bij langdurig gebruik: downregulatie van receptoren → verslechterde GABA-respons
Ontwenning = paradoxale hyperexcitatie
ADHD-medicatie (Ritalin, Concerta)
Verhoogt dopamine, indirect glutamaat → verhoogde alertheid, maar ook overprikkeling
Kan leiden tot verhoogde glutamaatgevoeligheid bij langdurig gebruik
Vaccinaties (o.a. BMR)
Kunnen GAD-enzym remmen bij genetisch gevoelige personen
Mogelijke link met autismeontwikkeling via glutamaatstapeling
corticosteroïden
Verlagen GABA, verhogen glutamaat en cortisol
Verstoorde slaap, angst, stemmingswisselingen zijn veelvoorkomende bijwerkingen
.