Daar is een heel gemakkelijke oplossing voor: goed kiezen wat je eet.

Wanneer de herfst komt verandert de natuur volledig. De natuur trekt zich terug en het wordt langzaam kouder en donkerder. Ook de voeding op het land verandert. Eigenlijk zouden wij daarop moeten anticiperen, maar dat doen we tegenwoordig niet meer. Het gevolg hiervan is dat we het kouder hebben en ons immuunsysteem steeds meer verzwakt.

Wintergroente neemt de plaats in van zomergroente en als het laatste fruit in oktober geplukt is, groeit er geen fruit meer in Nederland. De dieren krijgen een andere vacht en vele gaan hun winterslaap in of eten van hun voorraad verborgen nootjes.
Ook wij veranderen: het wordt vroeg donker, kouder en we zitten veel meer binnen. Dat vraagt echt om andere voeding dan we in de zomer eten.

Eten wat het land en het seizoen je biedt is de basis voor een gezond en van binnenuit verwarmd lichaam

Doordat het zo koud wordt gaan we ons dikker kleden en wordt de verwarming hoger gezet. Met de gasprijzen van tegenwoordig is het echter goedkoper om de kachel niet hoger dan 19 graden te zetten en dan is het wel zo handig als ons lichaam zichzelf warm kan houden. Raar maar waar: dat kan echt! Met bepaalde voedingsmiddelen kun je echt je interne kacheltje aansteken.

Vroeger at men wat het land te bieden had. Veel stoofpotjes, lang getrokken soepen en warme groente. Ook werd er appelmoes met kaneel, stoofpeertjes en havermoutpap gegeten in de winter. Wortels, boerenkool, spruiten en vlees was de basis van de voeding. Er was maar 1 kachel beneden in het huis en verder was het overal ijskoud. Toch hadden de mensen van toen het minder koud dan velen nu, die in hun huis naast de verwarming zitten en zonder kruik niet eens in slaap vallen in hun verwarmde slaapkamer.


Hoe kan het eigenlijk, dat voeding ons koud of juist warm maakt?

Dat heeft te maken met het feit waar het voedsel heeft gegroeid en in welke omstandigheden. Landen rond de evenaar waar de bananen, kiwi’s, mango’s en groene thee vandaan komen, zijn landen waar de zon veel schijnt. Hier bevatten de producten naast veel meer vocht ook meer kalium dan natrium. Kalium is thermisch verfrissend / afkoelend. Dat betekent dat producten uit die landen het lichaam dus afkoelen. Bij ons groeien in de zomer ook meer producten die thermisch afkoelend zijn zoals tomaten, sla en komkommer. Dit soort thermisch verfrissend voedsel is juist fijn in de zomer. Het koelt je af, maar dat wil je niet in de winter. Je gaat toch ook geen erwtensoep, stamppotten en zware gerechten eten als het buiten 30 graden is. Waarom zouden we dan in de winter wel salade, zuidvruchten en andere koude en verfrissende producten eten?

In de winter is tegenwoordig wat betreft voeding alles verkrijgbaar. Er is weinig verschil in de supermarkt tussen winter en zomer. In de winter is de meeste thermisch afkoelende voeding geïmporteerd vanuit warme landen. En de zomergroente en het zomerfruit – als het al uit Nederland of de buurlanden komt – heeft in kassen gestaan.

Wintergroente groeit veel langzamer, het heeft meer tijd nodig. Ook hierdoor heeft het een groter verwarmend effect en ook zit er meer natrium dan kalium in, wat thermisch verwarmend is. Verwarmend voedsel houdt ons dus letterlijk warmer, het verbetert de circulatie en geeft energie. Het is een bron van voedingsstoffen die het immuunsysteem ondersteunen, iets wat we extra nodig hebben in de winter. Ook werkt het voedsel kalmerend op de geest en vermindert het neerslachtigheid. Bij winterdips is naast verwarmend voedsel ook een extra supplement nodig met vitamine D3 en een goede multivitamine (daar zit D3 vaak al in). Er is te weinig zon, en juist de zon maakt vitamine D3 aan wat tegen winterdips werkt.

Uiteraard is het verstandig om zoveel mogelijk biologische wintergroente te eten. Deze is niet alleen schoner en puurder, maar ze heeft ook veel meer tijd gekregen om te rijpen en om warmte in zich op te nemen. Kwaliteit is enorm belangrijk, want we eten om gezond te blijven of te worden.

Waar komt deze wijsheid vandaan, zou je kunnen denken

Deze wijsheid komt uit de eeuwenoude Chinese geneeskunst / voedingsleer. Lang geleden heeft men voeding ingedeeld in groepen op basis van het thermische karakter. De verdeling van de voedingsmiddelen is als volgt:

  1. Heet
  2. Verwarmend
  3. Neutraal
  4. Verfrissend
  5. Koud

Zo is peper thermisch heet, wat je ook letterlijk voelt als je erop kauwt, en pepermunt is  thermisch koud, wat je eveneens ervaart in je mond. Dit zijn extremen, de meeste voeding voel je helemaal niet. Zo zou je met je mondgevoel denken dat een banaan thermisch neutraal of verwarmend is, terwijl dit product juist thermisch koud is (groeit in warme landen). Het mondgevoel zegt dus in feite helemaal niets.

Wat is nou typisch verkoelend voedsel:

  • Zuidvruchten
  • Zomergroente zoals tomaat, komkommer, sla
  • Yoghurt van de koe (geit is verwarmender, maar ook een slijmmaker, dus neem dit minimaal)
  • Mineraalwater
  • Pepermunt / munt
  • Groene thee / zwarte thee
  • Suiker
  • IJs

Probeer dit soort voedsel zoveel mogelijk te mijden als je het koud hebt. Ook als je het warm hebt raad ik aan dit voedsel niet teveel te nemen, want het heeft een negatief effect op de milt. Dit orgaan is in de Chinese geneeskunst het orgaan dat energie aanstuurt. Niet alleen voor je warmtehuishouding, maar het stuurt ook energie naar organen toe en bepaalt hoe jij je voelt. De milt houdt niet van alleen maar koud voedsel. Als je het continu erg warm hebt, ook al eet je verkoelend, dan heeft dit een andere oorzaak.

Uiteraard zijn er meer redenen waarom je het koud kunt hebben. Onderzoek dit ook zeker. Wanneer je thermisch warm eet en je blijft het erg koud houden, dan is het belangrijk dat je je schildklier en je vitamine-B12-spiegel laat onderzoeken. Verder kan het syndroom van Raynaud, bloedarmoede en chronische vermoeidheid ook een effect hebben op je inwendige kachel. Bij al deze aandoeningen kun je wel gewoon verwarmend blijven eten, want het zal altijd een positief effect hebben.

Start dus nu met verwarmend eten

Allereerst is het goed om eens te gaan onderzoeken wat er nou eigenlijk in de herfst en winter allemaal groeit op ons land. Google eens op ‘seizoenskalender’. Groente die in de winter groeit is bijvoorbeeld zoete aardappel, ui, prei, spruiten, wortels, koolsoorten. Veel ander voedsel elders uit de wereld dat niet op deze kaarten vermeld staat, kan ook thermisch warm zijn. Zo zijn specerijen die hier niet groeien bij uitstek geweldig verwarmend voor ons in de winter, bijvoorbeeld peper, kaneel, gember, chili, kerrie, vanille. Of fruit zoals kersen, nectarines, perziken en pruimen. Wat dacht je van appelmoes met kaneel, of een appel uit de oven met wat honing en speculaaskruiden, of heerlijke stoofpeertjes. Dit heeft allemaal een verwarmend effect. In de winter kun je niet alleen veel verwarmend, maar ook neutraal voedsel eten. Heb je het altijd erg warm, dan moet je goed opletten dat je niet teveel verwarmend voedsel eet: een te heet opgestookte kachel is juist slecht. Je verliest dan veel vocht en krijgt klachten. Luister dus goed naar je lichaam.

Handig is om het boekje ‘Te koud? Te warm? Eet wat bij je past!’ aan te schaffen. Hierin staan alle thermisch koude, verfrissende , neutrale, verwarmende en hete voedingsmiddelen vermeld. Met uitleg en recepten.

Hoe je thermisch koud voedsel kan veranderen in warm

Je kunt ook het thermische karakter van voeding veranderen. Wanneer je een banaan neemt – die thermisch koud is – en je bakt deze, dan moet je niet denken dat de gevoelstemperatuur ervoor zorgt dat het thermische karakter verandert in warm. Want als je hem vervolgens laat afkoelen en koud opeet, is hij nog steeds thermisch warm geworden. Als je dus voeding gaat bakken of stomen, maar ook bij ovengerechten, zal het gerecht altijd meer verwarmend zijn voor het lichaam dan dat je het rauw eet. Dit kan erg handig zijn bij alles wat eigenlijk te koud is om te eten. Ook tomaten kun je dus gewoon blijven eten in de winter, maar dan wel gebakken / verwarmd.

 

Een verwarmend dagje eten

Probeer het maar eens uit, ga eens een paar dagen verwarmend eten als het buiten koud is. Je gaat echt voelen dat je van binnen warmer wordt.

  1. Start de ochtend met havermoutpap met havermelk en speculaaskruiden
  2. Bak een banaantje in de pan waar je wat vanille en kaneel over strooit
  3. In de middag maak je een heerlijke, lang getrokken soep van een soepbeen (zet dit al in de ochtend op het vuur, zodat het in de pan kan pruttelen; daar voeg je later wat verwarmende groente aan toe. Heb je die tijd niet, neem dan een bouillonblokje)
  4. Tussendoor neem je een hand walnoten en pistachenoten
  5. Als avondeten maak je een heerlijke quinoa-schotel met ui, prei, wortel en kool
  6. Verder drink je diverse heerlijke soorten winterthee vol specerijen

Ik durf te wedden dat je het een stuk warmer krijgt dan wanneer je yoghurt met muesli eet als ontbijt een sinaasappel als tussendoortje, in de middag een salade neemt en in de avond rauwe producten uit de vriezer eet (die houden hun koude helaas vast) en groene thee drinkt.

Dierlijke producten zijn altijd verwarmend, maar neem hier niet teveel van. We hebben het niet elke dag nodig en kies diervriendelijke en duurzame dierlijke producten. Eet wel zo afwisselend mogelijk en let erop dat je alle voedingsstoffen binnenkrijgt en uiteraard biologisch.

Meer informatie vind je op www.persoonlijke-voeding.nl

Het boek ‘Te koud? Te warm? Eet wat bij je past!’ kost € 14,95 en is te bestellen via mijn website.